Ahlak günlük hayatta çok kullandığımız bir kavram..Türkçe sözlük anlamı itibariyle ahlak ,
kişilerin toplum içinde uymak zorunda oldukları davranış biçimleri ve kuralları olarak tanımlanır.Genel olarak ahlak doğruyu yanlıştan ayırt etme ve bu ayırıma göre davranmak ,erdemli davranışlarda onur duygusu yaşamak ve insan ölçütlerini çiğneyen eylemleri için suçluluk veya utanç duyma yeteneği olarak bilinir..Bireysel ahlak kişinin kendi tercihleri doğrultusunda ahlaki değer ve davranışlara göre şekillenebilmektedir.Toplum değer ve normları yaratır bunlara uyup uymamak bireyin tercihidir.Değerler davranışlara kaynaklık eden ve onları yargılamaya yarayan anlayışlardır.
Peki biz çocuklarımızı ne kadar ahlaklı yetiştirebiliyoruz? Sorusu düşünülmesi gereken bir durum…Kendimizi ve çocuklarımızı ne kadar tanıyoruz ve onlar ahlak davranışlarını nasıl içselleştirip öğreniyorlar?Farklı odalarda izlediğimiz diziler, filmler ve televizyon programları çocuklarımızın ahlak gelişimini nasıl etkiliyor?Bütün dinlerin iyi ve ahlaklı insan öğretisine rağmen neden bir türlü ahlaksal olgunluğu yakalayamıyoruz?Hala okullarda okutulan din ve ahlak bilgisi dersleri neden işe yaramıyor da birbirini ve toplumu sürekli aldatan insanlar olduk?Aile içinde ki ahlaksızlık ve başa bozuk davranışlar çocuklarımıza doğru davranışın analizini yapmaktan alıkoyuyur.Ticaret hayatındaki bu kaygan zemin para kazanma hırsı, faydacılık ve insanın sürekli olarak karşılanmayı bekleyen ihtiyaçları değer yargılarını hiçe sayan bireyler yetiştiriyor.Evin içinde yaşanan farklı hayatlar ,ahlaki tutarsızlık içinde yetişen bireylerden oluşan toplum da bir ahlaki yozlaşma olacaktır elbette…Bitmeyen isteklerin karşılanmasının zorluğu aile bireylerinin zamanlarının çoğunu işte birlerinden ayrı geçirmeye zorluyor.Ailedeki iletişim saçma sapan dizilerin takibi ve dizi eleştirileri ve yorumlarıyla sekteye uğruyor.Aldatma eyleminin normalleştirilmesi her kadının yada erkeğin aldatılabileceği önkabulerini televizyon dizilerinden öğrenen gençler nasıl doğru davranış sergileyecekler ?Ahlak araştırmaları yapan Kohlberg ‘in ahlaki gelişim evrelerini incelerken kullandığı durumsal örneklerden bir kesit sunmak istiyorum .Siz olsaydınız bu durumla karşılaştığınızda ne yapardınız ?
Örnek durum:
Nil üniversite son sınıf öğrencisidir. Ekonomik yetersizlikler nedeniyle hem çalışmakta hem de işten izin alabildiği zamanlarda okula giderek öğrenimine devam etmektedir. Ancak son aylarda iş yoğunluğu nedeni ile derslerini aksatmış okula devam edememiştir. Yılsonu sınavları yaklaşmaktadır ve Nil başarısız olduğu takdirde mezun olamayacak ve aldığı burs kesilecektir. Vizesinden düşük not aldığı dersin öğretim üyesiyle bu durumu konuşmak ve yardım istemek için görüşmeye giden nil, odanın kapısının açık olduğunu görerek içeride öğretim üyesini beklemeye başlar.Masanın üzerindeki final sorularına ilişkin soruların ve cevap anahtarının bulunduğunu fark eden Nil, başarısız olduğu dersten geçmek için soruları alıp almamak konusunda tereddüt yaşar ?Bu durumda Nil ne yapmalıdır?
Böyle bir durumla karşılaşan çocuklarımız neye yapmayı uygun bulacaklardır? Yada aynı durumda biz ne yapardık?