Denizli Haber - Araç kiralama sektöründe tüketici mağduriyetlerini ortadan kaldırmayı hedefleyen kapsamlı bir düzenleme yolda. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”, sektördeki kuralları baştan sona değiştiriyor. Taslakla birlikte eski ve yüksek kilometreli araçlara sınırlama getirilirken, depozito iadesi için net süreler belirleniyor.
Bakanlıktan edinilen bilgilere göre düzenlemenin amacı; hizmet kalitesini artırmak, kayıt dışılığı önlemek, şeffaflığı sağlamak ve tüketici haklarını güçlendirmek. Taslak, kamuoyunun ve sektör temsilcilerinin görüşüne açılmış durumda.
KURUMSAL YAPI VE YETKİ BELGESİ ZORUNLULUĞU
Yeni düzenlemeye göre, ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi için işletmenin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin konut olarak kullanılmaması şartı aranacak. Ayrıca kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip bulunması gerekecek.
Bu kapsamda Bakanlık tarafından “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Tüm başvuru ve denetimler bu sistem üzerinden yapılacak.
ESKİ VE YÜKSEK KİLOMETRELİ ARAÇLARA SINIR
Tüketici güvenliğini artırmak amacıyla kiraya verilecek araçlar için yaş ve kilometre sınırı getiriliyor. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiralanamayacak. İşletmelerin en az 10 araca sahip olması, bunların en az 5’inin işletmeye ait olması şart koşulacak.
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için ise, biri Türkiye’de üretilmiş olmak kaydıyla, filoda en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu getirilecek. Böylece çevreci ulaşım teşvik edilecek.
DEPOZİTOYA ÜST SINIR VE 7 GÜNDE İADE
Taslak düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından biri depozito uygulaması oldu. Buna göre;
- 1–6 günlük kiralamalarda depozito, en fazla 3 günlük kira bedeli kadar alınabilecek.
- 7–30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise bu sınır 7 günlük kira bedeli ile sınırlandırılacak.
- Araç iade edildikten sonra 7 gün içinde depozito iadesi zorunlu olacak.
Olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek, depozitodan kesinti yapılamayacak.
TÜKETİCİYE İPTAL VE EK HAKLAR
Ön ödemeli rezervasyonlarda tüketiciye, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar ücretsiz ve gerekçesiz iptal hakkı tanınacak. Kasko ve sigorta bedelleri kiralama ücretine dahil edilecek, ek ücret talep edilemeyecek.
Kış şartlarında talep edilmesi halinde kış lastiği, bebek koltuğu, navigasyon ve HGS gibi ekipmanların işletme tarafından bedelsiz sağlanması zorunlu olacak. Periyodik bakımı yapılmamış araçların kiraya verilmesine izin verilmeyecek.
KEYFİ ÜCRETLERE VE KAYIT DIŞILIĞA SON
Mahkeme kararı olmadan kiracıdan “değer kaybı” adı altında ücret talep edilemeyecek. Hasar ve arıza durumlarında kiracının her an ulaşabileceği iletişim altyapısı kurulacak.
Ayrıca ilan siteleri ve çevrim içi platformlar, ilan veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi olmayan firmalar ilan veremeyecek.
Mevcut işletmelerin yeni düzenlemelere uyum sağlaması için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak.
Yeni yönetmelik hayata geçtiğinde, araç kiralama sektöründe hem tüketici haklarının güçlenmesi hem de daha güvenli ve şeffaf bir piyasa yapısının oluşması hedefleniyor.
