Denizli Haber - Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastaneleri Endokrin ve Metabolizma Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Semin Melahat Fenkci, iyot eksikliğinin özellikle gebelik ve çocukluk döneminde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtti. Tiroid hormonlarının üretimi için iyodun hayati önem taşıdığını vurgulayan Fenkci, gereğinden fazla iyot tüketiminin de tiroid hastalıklarına neden olabileceği konusunda uyardı.
Pamukkale Üniversitesi Hastaneleri Endokrin ve Metabolizma Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Semin Melahat Fenkci, iyot eksikliğinin dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini söyledi. İyodun büyüme, gelişme, beyin fonksiyonları ve sinir sisteminin sağlıklı çalışması için gerekli olan tiroid hormonlarının üretiminde önemli rol oynadığını belirten Fenkci, özellikle anne adaylarının ve çocukların yeterli iyot almasının önemine dikkat çekti.
İyot ihtiyacının yaşa ve fizyolojik duruma göre değiştiğini kaydeden Fenkci, gebelik döneminde ve çocukların hızlı büyüdüğü süreçlerde bu ihtiyacın arttığını ifade etti.
GEBELİKTE İYOT EKSİKLİĞİ RİSKİ
İyodun anne ve çocuk sağlığı açısından önemine değinen Prof. Dr. Fenkci, gebeliğin özellikle ilk dönemlerinde yeterli tiroid hormonu üretiminin kritik olduğunu belirtti.
Fetüsün gelişiminin erken aşamalarında anne kaynaklı tiroid hormonlarına ihtiyaç duyduğunu ifade eden Fenkci, iyot eksikliğinin hormon üretimini olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Gebeliğin ilk üç ayında organların ve özellikle sinir sisteminin gelişiminin önemli bir aşamadan geçtiğini vurgulayan Fenkci, ciddi iyot eksikliğinin çocuklarda zihinsel ve fiziksel gelişim sorunlarına yol açabileceğini kaydetti.
İyot eksikliğinin gebelikte düşük ve ölü doğum riskleriyle, çocukluk döneminde ise gelişim sorunlarıyla ilişkili olabileceğini belirten Fenkci, bu nedenle iyot eksikliğinin önlenmesinin dünya genelinde bir halk sağlığı hedefi olarak ele alındığını ifade etti.
İYOT EKSİKLİĞİ GUATR VE HİPOTİROİDİYE YOL AÇABİLİYOR
İyot yetersizliğinin yalnızca çocukları değil, yetişkinleri de etkilediğini belirten Fenkci, eksikliğin tiroid bezinin büyümesine ve guatr gelişimine neden olabileceğini söyledi.
Yetişkinlerde hipotiroidi ve zihinsel işlevlerde bozulmalar görülebileceğine dikkat çeken Fenkci, dünya genelinde iyot eksikliğiyle mücadele amacıyla çeşitli besinlerin iyotla zenginleştirildiğini hatırlattı.
Bu kapsamda tuzun iyotlanmasının önemli bir uygulama olduğunu belirten Fenkci, Türkiye’de 1999 yılında iyot haritasının çıkarılmasının ardından tuzların iyotlanmasına yönelik çalışmaların başlatıldığını aktardı.
İYOTLU TUZ NASIL SAKLANMALI?
İyot alımının yeterli düzeyde tutulmasının yanı sıra iyotlu tuzun uygun koşullarda saklanmasının da önemli olduğunu belirten Fenkci, tuzun yemek pişirme sırasında mümkün olduğunca son aşamada eklenmesini ve ışık almayan kaplarda muhafaza edilmesini önerdi.
Özellikle gebelik döneminde artan iyot ihtiyacının karşılanmasının önemine dikkat çeken Fenkci, takviye kullanımının ise kişisel ihtiyaçlar ve sağlık durumu dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“FAZLA İYOT DA TİROİD HASTALIKLARINA NEDEN OLABİLİR”
İyot tüketiminde dengenin önemine işaret eden Prof. Dr. Fenkci, gereğinden fazla iyot alımının da sağlık açısından risk oluşturabileceğini belirtti.
Özellikle pandemi döneminde iyodun dezenfektan özelliği nedeniyle yüksek dozlarda ve bilinçsizce kullanıldığına dikkat çeken Fenkci, aşırı iyot alımının hem hipotiroidi hem de hipertiroidi riskini artırabileceğini ifade etti.
Fenkci, iyot kullanımında bilimsel verilere dayalı hareket edilmesi ve toplumun doğru bilgilendirilmesi gerektiğini belirterek iyot eksikliğinin önlenebilir zihinsel gelişim sorunlarının önemli nedenlerinden biri olmaya devam ettiğini kaydetti.
Uzmanlar, yeterli iyot alımının sağlanmasının önemli olduğunu, ancak özellikle gebelikte ve tiroid hastalığı bulunan kişilerde iyot takviyesinin sağlık uzmanına danışılmadan kullanılmaması gerektiğini vurguluyor.
